Τικ μονό

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Παραδοσιακές στολές Πόντου

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο χορός Τικ Μονό είναι ένας Παμποντιακός χορός με καταγωγή από την περιοχή Ματσούκας της Τραπεζούντας και είναι ο πλέον διαδομένος χορός του Πόντου. Το όνομα του χορού προέρχεται από το τουρκικό «ντικ», που σημαίνει όρθιο, ολόρθο. Υπάρχουν πολλές παραλλαγές του, ανάλογα με την περιοχή του Πόντου, ενώ ακόμη και στο ίδιο χωριό μπορούσαν να χορεύονται δύο, τρεις ή και περισσότερες μορφές του χορού. Συνήθως, στην ίδια περιοχή χορεύεται μία μορφή αργού και μια μορφή γρήγορου τικ.

Ο χορός Τικ μονό είναι η πιο συνηθισμένη παραλλαγή του αργού τικ, χορεύεται σε όλες τις περιοχές του Πόντου και είναι αυτή η παραλλαγή που επικράτησε και στην Ελλάδα. ( όταν λέμε γενικά χορός «Τικ», αναφερόμαστε στο «Τικ μονό» ). Σε αυτή την παραλλαγή οι χορευτές είναι πιασμένοι από τις παλάμες, κοντά ο ένας στον άλλον,  με τα χέρια λυγισμένα στους αγκώνες, σε ανοιχτό κύκλο. Υπάρχει χαρακτηριστικό στιλ στην εκτέλεση των βημάτων, που απαιτεί από τους χορευτές να λυγίζουν τα γόνατά τους, απ’ όπου και η ονομασία «τικ σο γόνατον», ενώ το υπόλοιπο κορμί στέκει όρθιο, στητό (τικ = όρθιο, λεβέντικο).

Το βασικό κινητικό μοτίβο του χορού αποτελείται από τέσσερις κινήσεις του ποδιού (άρση-πάτημα, κάμψη, επαναφορά, μικρότερη κάμψη). Η χορογραφία ολοκληρώνεται με ακόμη δύο βήματα, ένα με το δεξί προς το πλάι και ένα με το αριστερό προς την αρχική περιφέρεια του κύκλου.  Χαρακτηριστικό του χορού είναι το «σπάσιμο» των γονάτων και το σουστάρισμα κι όχι το τρέμουλο που συνήθως διακρίνει τους Ποντιακούς χορούς. Αν στη δεύτερη κίνηση αντί για κάμψη έχουμε αναπήδηση, τότε ο χορός ονομάζεται «τίκ’ λαγκευτόν». Στην περιοχή της Νικόπολης χορεύουν το «τίκι», στο οποίο οι αναπηδήσεις είναι έντονες, με κούνημα του σώματος στον αέρα και με κράτημα των χεριών ψηλά στην έκταση. Στην περιοχή του Ακ Νταγ Ματέν συναντάμε το βαρύ αργό «Τικ», στο οποίο τα χέρια είναι πιασμένα από τους ώμους και οι κινήσεις των ποδιών είναι λιγότερο έντονες, χωρίς τη χαρακτηριστική κάμψη αλλά με άρση και με την τέταρτη επανάληψη του κινητικού μοτίβου προς το κέντρο του κύκλου επιτόπου, και τα επόμενα δύο βήματα γίνονται προς τα δεξιά.

Ο Ηλίας Δήμας αναφέρει στο βιβλίο του «Ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί», ότι τους ποντιακούς χορούς, τους διδάχτηκε από τον Πόντιο δάσκαλο χορών κ. Ζουρνατζίδη Νίκο. Στην εκδοχή του, το πρώτο βήμα είναι με το αριστερό πόδι και όχι με το δεξί. Παραθέτω και τις δύο εκδοχές.

Ο ρυθμός του χορού είναι 5/8

 

ΤΙΚ ΜΑΤΣΟΥΚΑ

Χέρα μ’ το μαύρο σ’ το λετσέκ και ντ’ έμμορφα υγεύσαι

Στα ξένα μη βραδέσκεσαι, το ψόπο μ’ αναμέν’ σε

Χερίτσα καλακεύω σε και με το τουλομόπο μ’

Εσύ μ’ εφτάς πως ‘κι εγροικάς και τυ ραννείς το ψόπο μ’

Χερίτσα ωτο μαυροφορείς, ακόμαν είσαι νέα

Ατά τα σπενταμόφυλλα σ’ ακόμα ‘ν γερανέα’

Μην κλαίς μην τυραννίσκεσαι και τρως εσύ εσέναν’

Χερίτσα μ’ τα τερτόπα σου λ άρωσον με τα’ εμένα.

Παρτιτούρα του χορού

Μουσικό μέτρο του χορού

Κινητικό μοτίβο του χορού

Χρονική διάρκεια βημάτων του χορού

Τα βήματα του χορού ολοκληρώνονται σε δύο ( 2 ) μουσικά μέτρα

Λαβή του χορού


Τα βήματα αναλυτικά


Κατεβάσματα

Μουσικό αρχείο του χορού

Κατεβάστε το μουσικό αρχείο του χορού από Dropbox σε μορφή mp3

Λαογραφικά και ανάλυση βημάτων

Κατεβάστε την ανάλυση βημάτων και τα λαογραφικά του χορού σε μορφή pdf


Video του χορού

Από την ιστοσελίδα του ΙΕΠ

Video 1 Δείτε παρουσίαση του χορού με ένα  χορευτή με μέτρημα χωρίς μουσική
Video online1 Δείτε παρουσίαση του χορού με έναν χορευτή με μουσική
Video online 31

Δείτε παρουσίαση του χορού με ομάδα χορευτών με μουσική


Από το δυαδίκτυο

Κέντρο μελέτης παραδοσιακών χορών “Κυκλος”

Χορεύει “Η Εύξεινος Λέσχη Φλώρινας”


Home 1Φυσική αγωγή επιστροφήΧορός επιστροφή

 

 

 

Τα σχόλια έχουν κλείσει.